Lajme Flesh

Vetëm pak orë pas vendimit të Gjykatës Speciale në Hagë, në Kuvendin e Kosovës kanë nisur lëvizjet për diskutimin e mundësisë së zhbërjes së kësaj gjykate.

Sipas raportimeve të mediave në Kosovë, deputetë të partive opozitare kanë nisur mbledhjen e nënshkrimeve për thirrjen e një seance të jashtëzakonshme, me zhbërjen e Gjykatës Speciale si pikë të vetme të rendit të ditës.

Dhomat e Specializuara të Kosovës u themeluan në vitin 2015, pas ndryshimit të Kushtetutës së Kosovës dhe miratimit të Nenit 162. Institucioni ka mandat për hetimin dhe gjykimin e akuzave për krime të pretenduara të luftës dhe pasluftës.

Megjithatë, procedura për shpërbërjen e saj konsiderohet juridikisht e ndërlikuar. Sipas kuadrit kushtetues, mandati i Dhomave të Specializuara lidhet me përfundimin e hetimeve dhe procedurave gjyqësore, ndërsa çdo nismë për ndryshimin e statusit të saj do të përballej me kërkesa dhe detyrime ndërkombëtare.

Nisma e deputetëve vjen në një ditë kur vendimi i Gjykatës Speciale ka shkaktuar reagime të forta politike dhe publike në Kosovë.

Analisti Andi Bushati ka reaguar pas postimit të kryeministrit Rama ndaj vendimit të Gjykatës së Hagës për ish-krerët e UCK-së.

Rama zgjodhi ta komentojë vendimin vetëm me një fjalë. Marrë! -shkroi ai në “Facebook”.

Pas këtij qëndrimi, Bushati e ka vënë deklaratën e Ramës përballë rolit që, kryeministri shqiptar ka pasur më herët në mbështetjen e Gjykatës Speciale.

“Po ndonjë shenjë pendese që e përkrahe këtë gjykatë, ndërkohë që kishte forca politike që jepnin argumentet pse duhej kundërshtuar dhe që more helikopterin për t’ua mbushur mendjen shtetarëve kosovarë…?”, shkruan Bushati në reagimin e tij.

Në reagimin e tij, analisti Bushati i referohet një informacioni të transmetuar fillimisht nga televizioni Top Channel.

Në 16 Korrik 2015, televizioni që është dalluar për raportime ekskluzive nga qeveria e Edi Ramës, publikoi një kronikë, në të cilën thuhej se Rama kishte shkuar për një vizitë surprizë me helicopter në Prishtinë, me qëllim që të bindte drejtuesit politikë të Kosovës për miratimin e Gjykatës Speciale.

Në kronikën televizive, të pakundërshtuar nga qeveria, thuhej ndër të tjera: “Top Channel ka mësuar nga burime brenda takimit se kryeministrat dhe ministrat e pranishëm në takim kanë diskutuar për nevojën e formimit të Gjykatës Speciale për krimet e luftës. Mësohet se kryeministri Mustafa dhe zëvendëskryeministri Hashim Thaçi i kanë thënë kryeministrit Rama se janë në koordinim e sipër me të gjithë faktorët relevantë dhe se Gjykata do të miratohet së shpejti në Kuvend”.

Zyrtarisht, qeveria shqiptare deklaroi se qëllimi i vizitës ishte “koordinimi e dy qeverive për Samitin e Vjenës”.

Prokuroria e Specializuar nuk kënaqet me dënimin me 81 vite burg ndaj katër ish-krerëve të UÇK-së dhe paralajmëron se beteja gjyqësore do të vijojë në Apel për pikat e aktakuzës për krime kundër njerëzimit.

Megjithëse Hashim Thaçi dhe Jakup Krasniqi u dënuan me nga 25 vjet burg, Kadri Veseli me 18 vjet dhe Rexhep Selimi me 13 vjet, kryeprokurorja Kimberly West bëri të ditur se ZPS do të shqyrtojë me kujdes aktgjykimin, veçanërisht gjashtë pikat e aktakuzës për krime kundër njerëzimit, për të cilat trupi gjykues nuk dha dënime.

Deklarata e plotë:

Prokurorja e Specializuar Kimbërli Uest (Kimberly West) mirëpriti aktgjykimin e sotëm në gjyqin ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit duke e quajtur atë të rëndësishëm për sundimin e ligjit në Kosovë dhe drejtësi të vonuar për viktimat.

Trupi gjykues vendosi që secili nga katër të akuzuarit mban përgjegjësi penale individuale për krimet e luftës të arrestimit dhe ndalimit të paligjshëm ose arbitrar, trajtimit mizor, torturës dhe vrasjes së paligjshme. Z. Thaçi u dënua me 25 vjet burgim, Z. Veseli me 18 vjet, Z. Selimi me 13 vjet, dhe Z. Krasniqi me 25 vjet.

“Vendimi i sotëm, që bazohet vetëm në fakte dhe ligj, është i rëndësishëm për vënien para përgjegjësisë dhe sundimin e ligjit në Kosovë,” tha Prokurorja e Specializuar. “Gjykata ka konfirmuar se asnjë individ, pavarësisht rangut apo autoritetit politik, nuk është mbi ligjin dhe nuk ka imunitet nga përgjegjësia për krime të rënda ndërkombëtare.”

Prokurorja e Specializuar theksoi se çështja gjyqësore që ZPS-ja paraqiti kishte të bënte me përgjegjësinë penale individuale dhe nuk vë në dyshim ndonjë narrativë historike.

“ZPS-ja bën përgjegjës individë për veprimet e tyre, në përputhje me mandatin e saj, asgjë më shumë,” vazhdoi Znj. Uest. “ZPS-ja nuk ka ndjekur penalisht Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës, as luftën e bërë për pavarësinë e Kosovës.

“Individë të caktuar shfrytëzuan ato rrethana të luftës për të kryer krime të rënda, dhe është për meritë të Kosovës që këta individë nxirren tani para përgjegjësisë.”

Në procesin e paraqitjes së provave të saj, ZPS-ja thirri për të dhënë dëshmi drejtpërdrejtë në sallën e gjyqit 125 dëshmitarë dhe paraqiti si dëshmi rreth 3 000 prova materiale të ZPS-së në shumë gjuhë.

Trupi gjykues konstatoi në aktgjykimin e tij se zotërinjtë Thaçi, Veseli, Selimi dhe Krasniqi ishin fajtorë për arrestim dhe ndalim të paligjshëm ose arbitrar kundër të paktën 385 personave, trajtim mizor kundër të paktën 49 personave, torturës kundër 303 personave dhe vrasjes së paligjshme kundër të paktën 96 personave.

Krimet u kryen kundër qindra civilëve dhe personave që nuk merrnin pjesë në luftime në një periudhë nga prilli i vitit 1998 deri në 20 qershor të vitit 1999 në komuna në të gjithë Kosovën dhe në dy rrethe në Shqipërinë veriore.

Prokurorja e Specializuar vuri gjithashtu në dukje se Zyra e ZPS-së do ta shqyrtojë të gjithë aktgjykimin me kujdes ditët e ardhshme, përfshirë gjashtë pikat e aktakuzës për krime kundër njerëzimit që nuk çuan në dënime.

ZPS-ja mbetet e angazhuar që të garantojë llogaridhënien dhe të mbështesë të drejtat e viktimave ndërsa procesi gjyqësor kalon në fazat e mëpasshme./Top Channel

Këngëtaret shqiptare me famë botërore, Dua Lipa dhe Rita Ora, kanë reaguar në rrjetet sociale pas aktgjykimit të Dhomave të Specializuara të Kosovës në Hagë ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi.

Dua Lipa ka publikuar në Instagram Story logon e UÇK-së, të shoqëruar me hashtagun “Liria Ka Emër”.

Në një tjetër postim, këngëtarja ka publikuar të dhëna lidhur me pasojat e luftës në Kosovë, duke përmendur rreth një milion refugjatë, 11 mijë të vrarë, 1 mijë e 24 fëmijë të vrarë, 20 mijë persona të dhunuar dhe 1 mijë e 600 të zhdukur.

Edhe Rita Ora ka reaguar në Instagram pas vendimit të Hagës. Ajo ka publikuar një fotografi të “Image of Kosovo”, ku shfaqet emblema e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

“Duke luftuar për Kosovën që sot e quajmë shtëpi”, shkruhet në përshkrimin e fotografisë së publikuar nga këngëtarja.

Reagimet e dy artisteve shqiptare vijnë pas aktgjykimit ndaj katër ish-drejtuesve të UÇK-së, një vendim që ka shkaktuar reagime të shumta në Kosovë, Shqipëri dhe diasporë.

Një vjehërr e nëpërkëmbur sidomos kur i ke tradhtuar edhe djalin nuk duhet marrë asnjëherë lehtshëm.

Rasti më i fundit vjen nga një qytet i Shqipërisë së mesme ku vjehrra ka kapur mesazhet e nuses së djalit me dashnorin duke i bërë gjëmën në Facebook.

Pasi ka konstatuar se nusja harxhonte shumë para nga ato që i sillte djali nga emigracioni, vjehrra e ka ndjekur duke gjetur momentin për të parë celularin e saj.

Aty zbulon se nusja kishtë një lidhje tjetër dhe një pjesë të mirë të parave, përfshirë edhe ato që bashkëshorti i kishte nisur për karrocën e djalit, ia dërgonte të dashurit të saj.

Mesazhet janë hedhur në Facebook prej vjehrrës dhe tashmë po bëjnë xhiron e internetit,

ndërsa çështja ka shkuar edhe në gjykatë për shkurorëzim. Me këto fakte, zor se nusja do ta ketë të lehtë!

Gjenerali i NATO-s Wesley Clark, ka reaguar në lidhje me vendimin e Gjykatës së Hagës, e cila dënoi me gjithsej 81 vite burg 4 ish-krerët e UÇK-së.

Në një lịdhje me emisionin Off the Record në A2 CNN, ai tha se ishte i shokuar nga vendimi i Hagës dhe se nuk ka parë asnjë dëshmi që të justifikojë këtë lloj vendimi.

Sipas tij tani do të jetë një rrugë e vështirë për të ardhmen.

“Jam i shokuar dhe i zemëruar. Unë e njoh Thaçin dhe shokët e tij dhe të gjithë ata që kanë bërë luftën. Unë kam dëshmuar në gjyq kam thënë se çfarë kam parë dhe e dija se çfarë po ndodhte në Kosovë dhe bashkëpunimin tonë me UÇK-së dhe nuk kam parë asnjë dëshmi që të justifikojë këtë lloj vendimi. Fatkeqësisht Gjykata e dha vendimin e vet dhe kjo do të jetë një rrugë e vështirë në të ardhmen”, u shpreh gjenerali.

I pyetur nëse kishte diçka që përputhej mes asaj që thoshin gjyqtarët dhe asaj që gjenerali ka parë me sytë e tij, ai u përgjigj se Hashim Thaçi bëri një punë të shkëlqyer për të ruajtur edhe popullatën e pafajshme serbe.

“Me aq sa di, këto dëshmitë sekrete që edhe vetë nuk më treguan asnjë dëshmi nga prokuroria, nuk do të më bënin dhe që të ndryshonin mendimin tim. Unë jam takuar tre herë me Hashim Thaçin gjatë konfliktit dhe në Rambuje.

Sigurisht e takova atë kur isha në Kosovë, por UÇK-ja dhe ajo çfarë po ndodhte atje ishte një rebelim kundër një regjimi autoritar dhe jo vetëm një regjim autoritar, por edhe shumë krime individuale të kryera nga serbë individualë përkundër fqinjëve të tyre shqiptarë.

Dhe siç e kam shpjeguar dhe në gjykatë edhe sot kishte me shumë emocion me njerëz që kishin njohur njëri-tjetrin dhe shqiptarët u ndjen të tradhtuar nga fqinjët e tyre serbë që kishin jetuar një jetë së bashku, por sigurisht që ishin ndjesi të forta dhe këtë mendova se Hashim Thaçi bëri një punë të shkëlqyer për të ruajtur edhe popullatën e pafajshme serbe, si për ata të cilët ë që ishin mbi lumin Ibër që i shtyn shqiptarët më poshtë.

Pra kam patur shqetësime për më tej, por nuk mund të thosha që Thaçi ishte dikush që të mund të dënohej për krime lufte”.

Dënimet e dhëna nga Dhomat e Specializuara në Hagë për Hashim Thaçin dhe tre ish-drejtuesit e tjerë të UÇK-së me 81 vite burg në total, dëshmuan edhe një herë ashpërsinë e shkallës së parë të drejtësisë ndërkombëtare.

Historia ka treguar se procesi i apelimit mund ta përmbysë tërësisht vendimin, si në rastin e Ante Gotovinës, gjeneralit që drejtoi Ushtrinë kroate përballë trupave serbe të mbështetura nga Beogradi dhe forcave rebele serbe të vetëshpallura në rajonin e Krajinës.

Operacioni i tij ushtarak “Stuhia” në vitin 1995 i dha fund luftës dhe riktheu sovranitetin e Kroacisë.

Pasi qëndroi katër vite në arrati, Gotovina u kap në Spanjë në vitin 2005. Në vitin 2011, Gjykata e Hagës e dënoi atë në shkallë të parë me 24 vite burgim për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

Përballe këtij dënimi, qeveria kroate ndërmori një mobilizim financiar dhe ligjor të paprecedent.

Zagrebi zyrtar angazhoi deri zyra prestigjioze ndërkombëtare si ajo amerikane Patton Boggs.

Ky reagim solli kthesën historike në nëntor të vitit 2012.

Dhoma e Apelit rrëzoi të gjitha akuzat për bombardime të paligjshme dhe e shpalli Gotovinën plotësisht të pafajshëm, duke urdhëruar lirimin e tij të menjëhershëm.

Vajza e Jakup Krasniqit, Gresë Krasniqi, ka reaguar pas vendimit të Dhomave të Specializuara të Kosovës në Hagë, përmes të cilit babai i saj u dënua me 25 vjet burgim.

Në reagimin e publikuar në rrjetet sociale, Gresë Krasniqi e ka cilësuar vendimin si të padrejtë dhe ka shprehur bindjen e saj për pafajësinë e babait të saj dhe të bashkëakuzuarve Hashim Thaçi, Kadri Veseli dhe Rexhep Selimi.

“Të dashur qytetarë të Republikës së Kosovës, sot, në qytetin e drejtësisë, ndodhi padrejtësia më e madhe e këtij shekulli”, ka shkruar ajo.

Ajo ka kritikuar vendimin e gjykatës, duke pretenduar se procesi dhe aktgjykimi janë të motivuara politikisht. Sipas saj, vendimi dëmton edhe imazhin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe mënyrën se si ajo periudhë historike paraqitet në publik.

Gresë Krasniqi ka folur edhe për katër të akuzuarit, duke thënë se gjatë luftës në Kosovë ata kishin marrë armët për të mbrojtur familjet dhe popullsinë nga forcat serbe.
Në reagimin e saj, ajo ka përmendur edhe ish-ministrin e Jashtëm të Serbisë, Ivica Daçiç, duke e përdorur rastin e tij si pjesë të kritikës ndaj vendimit të Dhomave të Specializuara.

“Unë jetoj dhe do të vdes me bindjen time të plotë në pafajësinë dhe çiltërsinë e babait tim, Hashimit, Kadriut dhe Rexhës”, ka deklaruar ajo.
Në fund të reagimit, vajza e Jakup Krasniqit ka bërë të ditur se vendimi nuk do t’i ndalë ata në përpjekjet e tyre për drejtësi.

“Krenaria mbetet. E vërteta mbetet. Ne do ta vazhdojmë luftën për liri dhe drejtësi!”, ka përfunduar Gresë Krasniqi.

Kroacia ka reaguar zyrtarìsht pas shpalljes së aktgjykimit të shkallës së parë nga Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë për ish-krerët e UÇK-së.

Ministria e Jashtme kroate deklaron se është në dijeni të vendimit, duke theksuar se bëhet fjalë për një aktgjykim jo përfundimtar dhe se nuk dëshiron të paragjykojë rezultatin përfundimtar të procesit gjyqësor.

Në reagim, MPJ e Kroacisë thekson se vendimi nuk ndryshon, sipas saj, kontekstin historik të luftës në Kosovë dhe faktin që Kosova dhe popullsia e saj ishin viktima të represionit dhe krimeve të rënda të kryera nga regjimi i Millosheviçit.

“Kroacia merr në dijeni aktgjykimin e shkallës së parë të Dhomave të Specializuara të Kosovës. Ky është një aktgjykim jo përfundimtar dhe ne nuk dëshirojmë të paragjykojmë rezultatin përfundimtar të procedurës”, thuhet në reagim.

Më tej, autoritetet kroate shprehen se përgjegjësia individuale e personave të caktuar nuk duhet të përdoret për relativizimin e krimeve të kryera gjatë luftës në Kosovë dhe as për të vënë në pikëpyetje lirinë dhe pavarësinë e Kosovës.

“Përgjegjësia individuale e personave të caktuar nuk mund të shërbejë si bazë për relativizimin e këtyre krimeve, e as për vënien në pikëpyetje të lirisë dhe pavarësisë së Kosovës”, përfundon Ministria e Jashtme e Kroacisë.

Gjenerali i NATO-s, Wesley Clark në një dalje televizive ka komentuar dënimin e ish-krerëve të UÇK-së nga Gjykata e Hagës.

Clark u shpreh se është i shokuar nga vendimi dhe tha se nuk ka parë asnjë dëshmi që ta justifikojë vendimin.

Më tej , në deklaratën e tij, gjenerali tha se Thaçi bëri një punë të shkëlqyer dhe për të ruajtur popullatën e pafajshme serbe.

“Jam i shokuar dhe i zemëruar. Unë e njoh Thaçin dhe shokët e tij dhe të gjithë ata që kanë bërë luftën. Unë kam dëshmuar në gjyq kam thënë se çfarë kam parë dhe e dija se çfarë po ndodhte në Kosovë dhe bashkëpunimin tonë me UÇK-së dhe nuk kam parë asnjë dëshmi që të justifikojë këtë lloj vendimi.

Fatkeqësisht Gjykata e dha vendimin e vet dhe kjo do të jetë një rrugë e vështirë në të ardhmen. Me aq sa di, këto dëshmitë sekrete që edhe vetë nuk më treguan asnjë dëshmi nga prokuroria, nuk do të më bënin dhe që të ndryshonin mendimin tim. Unë jam takuar tre herë me Hashim Thaçin gjatë konfliktit dhe në Rambuje.

Sigurisht e takova atë kur isha në Kosovë, por UÇK-ja dhe ajo çfarë po ndodhte atje ishte një rebelim kundër një regjimi autoritar dhe jo vetëm një regjim autoritar, por edhe shumë krime individuale të kryera nga serbë individualë përkundër fqinjëve të tyre shqiptarë.

Dhe siç e kam shpjeguar dhe në gjykatë edhe sot kishte me shumë emocion me njerëz që kishin njohur njëri-tjetrin dhe shqiptarët u ndjen të tradhtuar nga fqinjët e tyre serbë që kishin jetuar një jetë së bashku, por sigurisht që ishin ndjesi të forta dhe këtë mendova se Hashim Thaçi bëri një punë të shkëlqyer për të ruajtur edhe popullatën e pafajshme serbe, si për ata të cilët ë që ishin mbi lumin Ibër që i shtyn shqiptarët më poshtë. Pra kam patur shqetësime për më tej, por nuk mund të thosha që Thaçi ishte dikush që të mund të dënohej për krime lufte”, tha Clark.